Vibrasyon Motoru Seçimi
Vibrasyon Motoru Seçimi Nasıl Yapılır?
Vibrasyon motoru seçiminde uygulamanın ihtiyaç duyduğu frekans, genlik, çalışma momenti, santrifüj kuvveti ve ivme değerleri birlikte değerlendirilir. Uygulamaya göre gerekli teknik değerlerin değişmesi, doğru motor seçiminin proses özellikleri dikkate alınarak yapılmasını gerektirir.
Besleme ve dozajlama, eleme, filtre temizleme, silo boşaltma, sıkıştırma ve beton sıkıştırma gibi farklı uygulamalar; aynı frekans, ivme ve genlik değerleriyle çalışmaz. Bu nedenle vibrasyon motoru seçiminin ilk adımı, motorun kullanılacağı uygulamanın çalışma karakteristiğinin belirlenmesidir.
Vibrasyon hareketinin yönü de sistem yapısına göre farklılık gösterir. Tek vibrasyon motoru kullanıldığında dairesel hareket, iki vibrasyon motoru kullanıldığında ise doğrusal hareket elde edilir.
Uygulamaya Göre Vibrasyon Motoru Seçimi
Farklı vibrasyon uygulamalarında ihtiyaç duyulan frekans, ivme, genlik ve vibrasyon doğrultusu değişmektedir. Aşağıdaki değerler uygulamaya göre vibrasyon motoru seçiminde temel teknik referansları oluşturur.
| Uygulama | Frekans | İvme | Genlik | Vibrasyon Doğrultusu |
|---|---|---|---|---|
| Besleme, Dozajlama | 1000–1500 | 2,0–3,5 | Büyük | Doğrusal |
| Eleme | 1000–1500 | 3,0–4,0 | Büyük | Doğrusal |
| Filtrenin Temizlenmesi | 1500–3000 | 3,5–5,0 | Orta | Doğrusal |
| Silo İçi Boşaltım | 1500–3000 | Malzemenin %20–%20'si* | Orta | Dairesel |
| Sıkıştırma | 1500–6000 | 2,0–4,0 | Ufak | Dairesel / Doğrusal |
| Betonun Sıkıştırılması | 3000–9000 | 0,8–1,15 | Çok Ufak | Dairesel / Doğrusal |
| Test Masası | 3000–6600 | 0,5–5,0 | Ufak / Büyük | Dairesel / Doğrusal |
Uygulamaya Göre
Frekans, İvme ve Genlik
Vibrasyon motorunun çalışma karakteristiği uygulamaya göre değişir. Besleme ve dozajlama uygulamalarında 1000–1500 frekans aralığı, 2,0–3,5 ivme ve büyük genlik belirtilirken; eleme uygulamalarında aynı frekans aralığında 3,0–4,0 ivme ve büyük genlik kullanılır.
Filtre temizleme uygulamalarında frekans 1500–3000, genlik ise orta seviyededir. Sıkıştırma uygulamalarında 1500–6000 frekans aralığı ve küçük genlik; beton sıkıştırmada ise 3000–9000 frekans aralığı ve çok küçük genlik belirtilmektedir.
Bu farklılıklar, vibrasyon motoru seçiminde yalnızca tek bir teknik değere bakmak yerine uygulamanın gerektirdiği frekans, ivme, genlik ve hareket doğrultusunun birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.
Vibrasyon Kanalında
Montaj Açısı
Vibrasyon kanallarında montaj açısı uygulamaya göre değişmektedir. Teknik verilere göre uygulama ve açı ilişkisi şöyledir:
| Montaj Açısı | Uygulama |
|---|---|
| 25°–35° | Besleme, Yükleme, Ayıklama, Dozajlama |
| 30°–45° | Eleme, Sınıflandırma, Ayırma |
| 45°–80° | Kurutma |
Bu değerler, vibrasyon kanalında motor montaj açısının gerçekleştirilen prosesin türüne göre belirlenmesi gerektiğini göstermektedir.
Vibrasyon Frekansı, Kanal Uzunluğu ve Salınım
Teknik tabloda vibrasyon frekansı ile maksimum kanal uzunluğu ve salınım değerleri arasında aşağıdaki ilişki veriliyor:
| Vibrasyon Frekansı | Kanal Uzunluğu | Salınım |
|---|---|---|
| 3000 d/d – 2 kutuplu | Maksimum 3000 mm | 0,5–2 mm |
| 1500 d/d – 4 kutuplu | Maksimum 4800 mm | 4–6 mm |
| 1000 d/d – 6 kutuplu | Maksimum 6000 mm | 6–12 mm |
| 750 d/d – 8 kutuplu | Maksimum 6800 mm | 10–16 mm |
Bu verilere göre frekans azaldıkça tabloda belirtilen maksimum kanal uzunluğu ve salınım değerlerinin arttığı görülmektedir.
Dolayısıyla vibrasyon kanalı uygulamalarında frekans seçimi yapılırken kanal uzunluğu ve ihtiyaç duyulan salınım değerleri birlikte ele alınmalıdır.
Vibrasyon Motoru Seçiminde Çalışma Momenti
Teknik verilerde vibrasyon motoru hesabının temel parametrelerinden biri çalışma momentidir.
Çalışma momenti aşağıdaki bağıntıyla ifade edilmektedir:
M = s × m
Moment (cmkg) = Toplam Salınım (cm) × Ağırlık (kg)
Burada toplam salınım değeri de genlik üzerinden hesaplanmaktadır:
s = 2 × Genlik
Toplam Salınım (cm) = 2 × Genlik (cm)
Dolayısıyla çalışma momentinin belirlenmesinde sistemin ağırlığı ile ihtiyaç duyulan toplam salınım değeri birlikte değerlendirilir.
Santrifüj Kuvvetinin Hesaplanması
Teknik dokümanda santrifüj kuvveti için iki hesaplama yaklaşımı yer almaktadır.
Çalışma momenti ve devir üzerinden:
F = M × n² × 54,84 / 10⁶
Dokümanda ayrıca şu ifade verilmiştir:
Kuvvet (N) = Çalışma Momenti (cmkg) × Devir² / 18235
İvme ve ağırlık üzerinden ise:
F = a(g) × m × 9,81
Kuvvet (N) = İvme (1g) × Ağırlık (kg) × 9,81
Bu hesaplamalar; çalışma momenti, devir, ivme ve sistem ağırlığı gibi teknik değerlerin ihtiyaç duyulan vibrasyon kuvvetinin belirlenmesindeki ilişkisini ortaya koymaktadır.
Doğru Uygulama İçin Doğru Vibrasyon Değerleri
Vibrasyon motoru seçimi; tek başına motor gücü veya devir değerinin belirlenmesinden ibaret değildir. Teknik verilere göre seçim sürecinde uygulama türü, frekans, ivme, genlik, vibrasyon doğrultusu, çalışma momenti ve santrifüj kuvveti birbiriyle ilişkili teknik parametrelerdir.
Besleme, eleme, silo boşaltma veya sıkıştırma gibi farklı proseslerin ihtiyaç duyduğu vibrasyon karakteristiğinin belirlenmesi, uygulamaya uygun motor seçiminde temel oluşturur.
Doğru Motor
Doğru Uygulama
